Şubat Ayında Üretici Ve Market Arasındaki Fiyat Farkı Uçuruma Döndü: Karnabahar 3,3 Kat Pahalı!

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Şubat ayı verileri ışığında tarımsal üretim ve tüketim piyasalarındaki son durumu değerlendirdi. Bayraktar’ın açıklamalarına göre, üretici ile market fiyatları arasındaki en çarpıcı fark %229,7 ile karnabaharda yaşandı. Tarlada 12 lira 36 kuruş olan karnabahar, market raflarında 40 lira 75 kuruşa ulaşarak 3,3 katlık bir fiyat artışına sahne oldu. Bu farkı marul, kuru soğan ve pırasa gibi temel sebzeler izlerken; tüketicinin ödediği bedel ile üreticinin eline geçen miktar arasındaki uçurumun sürdürülebilirliği tartışma konusu oldu. Şubat ayında hem üreticide hem de markette fiyatı en fazla artan ürün marul olurken, rekolte fazlası ve hava sıcaklığı nedeniyle depolarda bozulma riski taşıyan kuru soğan, üretici fiyatı en çok düşen ürünler arasında yer aldı.

Market Ve Üretici Fiyatlarındaki Değişimlerin Nedenleri

Marketlerde satılan 41 ürünün 28’inde fiyat artışı yaşanırken, marul %50,3’lük zam oranıyla listenin başında yer aldı. Sivri biber, salatalık ve kabak gibi ürünlerdeki arz düşüşü fiyatları yukarı çekerken; domates, yeşil soğan ve zeytinyağında ise fiyat azalışları görüldü. Üretici tarafında ise fiyat değişimlerinin arkasında mevsimsel geçişler ve iklimsel faktörler yatıyor. Seralarda baharlık sezona geçişle birlikte domates arzının artması fiyatları düşürürken, aşırı yağışlar nedeniyle hasadı yapılamayan marulda arzın azalması fiyatları tırmandırdı. Özellikle kuru soğandaki düşüş, yüksek rekolteye bağlı arz fazlası ve uygun olmayan depolama koşullarının üreticiyi ürünü düşük fiyatla elden çıkarmaya zorlamasından kaynaklandı.

Tarımsal Girdi Maliyetlerindeki Artış Eğilimi

Üreticinin belini büken asıl mesele olan girdi maliyetleri, Şubat ayında da yükseliş trendini sürdürdü. Amonyum sülfat ve kompoze gübre çeşitlerinde aylık bazda artışlar yaşanırken, son bir yılın verilerine bakıldığında gübre fiyatlarındaki artışın %38 seviyelerine ulaştığı görüldü. Besi ve süt yemlerindeki yıllık %30’u aşan artış hayvancılık sektörünü zorlarken, tarım ilacı fiyatlarındaki %27,8’lik ve mazot fiyatlarındaki yıllık %26,1’lik yükseliş üretim maliyetlerini doğrudan etkiledi. TZOB Başkanı Bayraktar, girdi maliyetlerindeki bu baskının gıda enflasyonunu tetikleyen en temel unsurlardan biri olduğunun altını çizerek, üretimin devamlılığı için maliyetlerin kontrol altına alınması gerektiğine vurgu yaptı.