Bilinçli Tüketici Piyasanın Denetçisidir: Ürün Güvenliği İçin Bunlara Dikkat!
Güvenli Ürün Nedir ve Hangi Özellikleri Taşımalıdır?
Dr. Gültekin Güllü, güvenli ürünü; kullanım amacı doğrultusunda kullanıldığında insan sağlığına, cana, mala veya çevreye zarar vermeyen ürün olarak tanımladı. Bir ürünün "güvenli" kabul edilebilmesi için şu kriterleri karşılaması beklenmektedir:
-
Sağlık ve Çevre Dostu: Ürünler toksik madde içermemeli, çevre ve insan sağlığına zarar vermemelidir.
-
Standartlara Uygunluk: Belirlenen üretim standartlarına ve şartlarına tam uyum sağlanmalıdır.
-
Bilgilendirme ve Etiket: Ürün üzerinde mutlaka uyarı ve kullanım bilgilerini içeren bir etiket bulunmalıdır.
-
Öngörülebilir Kullanım: Ürün, normal kullanımı dışında öngörülebilir yanlış kullanımlarda dahi tehlike oluşturmamalıdır.
-
Risk Yönetimi: Kullanım talimatlarına uygun hareket edildiğinde kabul edilebilir ölçüde düşük risk taşımalıdır.
Bilinçli Tüketicinin Piyasadaki Rolü
Tüketicilerin ürün güvenliği sisteminin aktif birer parçası olduğunu belirten Güllü, fiziksel piyasadan farklı olarak çevrimiçi ortamda ilk temasın ilan üzerinden kurulduğunu hatırlattı. Bilinçli bir tüketici şu adımları izlemelidir:
-
Erken Farkındalık: Ürün ilanındaki bilgiler dikkatle kontrol edilerek riskler önceden fark edilmelidir.
-
Bilgi Paylaşımı: Dijital ortamda yapılan yorumlarla diğer tüketicilere rehberlik edilmelidir.
-
Denetim Desteği: Uygunsuz veya güvensiz bulunan ürünler platformlara ve kamu otoritelerine bildirilmelidir.
Satın Almadan Önce Kontrol Listesi ve GÜBİS
Tüketicilerin, Türkiye’de tespit edilen güvensiz ürünleri takip edebilecekleri en önemli kaynak Güvensiz Ürün Bildirim Sistemi (GÜBİS) olarak öne çıkıyor. Satın alma aşamasında ise şu bilgilere özellikle dikkat edilmelidir:
-
Satıcının açık bilgileri ve ürünün net tanımı (marka, model).
-
İmalatçı ve ithalatçı bilgileri.
-
Ürünü doğru yansıtan görseller ve uygunluk işaretleri (belgeler).
-
Gerekli güvenlik uyarıları ve kullanım talimatları.
Şikayet ve Bildirim Kanalları
Güvensiz bir ürünle karşılaşıldığında; can, mal ve çevre sağlığını korumak adına aşağıdaki iletişim kanalları üzerinden bildirim yapılmalıdır:
| Kanal |
Açıklama |
| CİMER |
Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi üzerinden başvuru. |
| ALO 175 |
Tüketici Danışma Hattı. |
| ALO 130 |
Ürün Güvenliği Şikayet Hattı. |
| ALO 174 |
Gıda Hattı. |
Dr. Gültekin Güllü, bilinçli tüketicinin sadece kendi haklarını değil, yaşanabilir bir dünyanın sürdürülebilirliğini de koruyan en önemli aktör olduğunu ifade ederek sözlerini tamamladı. |