Okullarda Şiddete Karşı "Üçlü Saç Ayağı": Okul, Aile ve Öğrenci Dayanışması
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Begüm Şahbudak, okullarda giderek artan akran zorbalığına dair çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Şahbudak, zorbalığın sadece iki çocuk arasındaki bir kavga değil, tüm paydaşların sorumlu olduğu bir "sistem sorunu" olduğunu vurguladı.
Zorbalık mı, Tartışma mı? Ayırıcı Tanı Şart
Her arkadaş tartışmasının zorbalık olmadığını belirten Dr. Şahbudak, bir eylemin "akran zorbalığı" olarak tanımlanabilmesi için üç temel kriterin altını çizdi:
Kroniklik: Sürecin tekrarlayıcı bir zeminde olması.
Güç Eşitsizliği: Taraflar arasında fiziksel veya psikolojik bir dengesizliğin bulunması.
Sistematik Yapı: Olayın tesadüfi değil, kasıtlı bir döngü haline gelmesi.
"Seyirci Kalmak, Zorbaya Yardım Etmektir"
Zorbalık anında çevrede bulunan diğer öğrencilerin (seyircilerin) rolüne dikkat çeken Şahbudak, sessizliğin tarafsızlık anlamına gelmediğini belirtti:
"Seyirci kalmak aslında sessiz kalmak değil, zorbaya yardım etmektir. Zorbanın okuldan uzaklaştırılması çoğu zaman çözüm olmuyor. Sorunu bir sistem sorunu olarak ele alırsak, öğrencilere adalet duygusunu sağlamak üzere sorumluluk verilmesi gerektiğini görürüz."
Sadece Cezalandırmak Yeterli mi?
Zorbayı cezalandırmanın sistemin çarklarını durdurmadığını ifade eden Dr. Şahbudak, çözümün **"bütüncül yaklaşım"**dan geçtiğini söyledi. Bu yaklaşımın temel taşları şunlardır:
Mağdurun Güçlendirilmesi: Özgüven ve savunma mekanizmalarının ruhsal destekle artırılması.
Zorbanın Rehabilite Edilmesi: Saldırganlık dürtülerinin altında yatan nedenlerin incelenmesi.
Ailenin Sorumluluğu: Ailelerin süreci reddetmek yerine sorumluluk alarak profesyonel yardım arayışına girmesi.
Okul İklimi: Öğretmen ve idarecilerin dışlayıcı değil, kapsayıcı bir adalet sistemi kurması.
"Etiketlemeyin, Yardım Edin"
Çocukların "suçlu" veya "zorba" olarak etiketlenmesinin kimlik gelişimine zarar verebileceğini hatırlatan Şahbudak, umut dolu bir mesajla sözlerini tamamladı:
"Bu çocuklar bizim çocuklarımız. Hem zorba hem mağdur için ruhsal yardım mümkün. Yardım alırsak değiştirebileceğimiz çok fazla şey var. Çocukları etiketlemek yerine, onlara yardım eli uzatmalıyız."
