19-25 Eylül Dünya Şeker Tüketimine Dikkat Haftası: Şekeri Azaltmanın 5 Altın Adımı

• Şeker Sadece Tatlılarda Değil: Etiket Okumak Sürdürülebilir Beslenmenin Anahtarı

Şekeri hayattan tamamen çıkarmak yerine tüketim alışkanlıklarının farkına varmanın önemine dikkat çeken İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı İrem Aksoy, 19-25 Eylül Dünya Şeker Tüketimine Dikkat Haftası kapsamında kritik uyarılarda bulundu. Aksoy, katı yasakların aksine etiket okuma alışkanlığı kazanmanın ve küçük adımlar atmanın sürdürülebilir beslenmedeki rolünü vurguladı.

Şekeri Hayatımızdan Tamamen Çıkarmak Yerine Onu Fark Edin!

Şekeri hayatımızdan tamamen çıkarmak yerine, onu fark etmek; etiketleri okumak ve günlük seçimlerimizi bilinçli yapmak sürdürülebilir sağlıklı beslenmenin en önemli adımlarından biri. 19-25 Eylül Dünya Şeker Tüketimine Dikkat Haftası kapsamında değerlendirmelerde bulunan İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı İrem Aksoy, sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazanmada katı yasaklardan ziyade farkındalığın ön planda tutulması gerektiğini vurguluyor.

Gün içinde tüketilen bir kahve, hızlıca içilen bir meyve suyu, kahvaltılık gevrek ya da “fit” etiketiyle tercih edilen bir atıştırmalık… Şeker tüketimi yalnızca tatlı ve çikolatadan ibaret değil. Günlük beslenme rutininde fark edilmeden tüketilen ilave şeker miktarı, sağlıklı yaşam hedeflerinin önündeki en büyük engellerden biri olarak öne çıkıyor. Uzm. Dyt. İrem Aksoy’a göre şeker tüketimini azaltmanın ilk adımı, şekeri tamamen hayatımızdan çıkarmaya çalışmak değil; şekeri nereden, ne kadar ve ne sıklıkta aldığımızı fark etmekten geçiyor.

Şeker Sadece Tatlı Değil: Gizli Kaynaklara Dikkat!

Günlük yaşamda ilave şeker tüketimi; tatlı, çikolata ve şekerlemelerin yanı sıra şekerli içecekler, kahvaltılık gevrekler, hazır soslar ve paketli atıştırmalıklar aracılığıyla da sinsice artabiliyor. Özellikle yoğun yaşam temposunda pratik ürünlerin daha sık tercih edilmesi, kişinin farkında olmadan çok daha fazla şeker almasına yol açıyor.

Ürünlerin ambalajlarında yer alan “diyet”, “fit” veya “doğal” gibi ifadelerin tek başına o ürünün ilave şeker içermediği anlamına gelmediğini belirten Aksoy, tüketicilerin bu pazarlama tanımlarından ziyade mutlaka besin etiketini ve içindekiler listesini dikkatle incelemesi gerektiğinin altını çiziyor.

"Sağlıklı" İbaresi Yetmez: Etiket Okumak Şekeri Fark Etmenin Anahtarı

Şeker tüketiminde farkındalık oluşturmak, şeker içeren tüm besinleri beslenme düzeninden tamamen silmek anlamına gelmiyor. Esas mesele, tüketim sıklığını ve miktarını fark ederek daha dengeli seçimler yapabilmek. Uzm. Dyt. İrem Aksoy, sürdürülebilir beslenme alışkanlıkları için küçük değişikliklerin büyük fark yaratacağını belirterek günlük hayatta şekeri azaltmak için 5 pratik adım öneriyor:

1. Şekerli içecekler yerine suyu tercih edin: Gün içinde farkında olmadan alınan ilave şekeri azaltmanın en kolay ve etkili yollarından biri şekerli içecekleri sınırlandırmaktır.

2. Çay ve kahveyi şekersiz tüketmeyi deneyin: Gün içinde birden fazla kez tüketilen sıcak içeceklere eklenen şekerler, toplam günlük şeker alımını ciddi oranda artırır.

3. Meyve suyu yerine meyvenin kendisini tercih edin: Meyveyi sıkmak yerine bütün olarak tüketmek, beslenme düzeninize değerli lifler kazandırır ve kan şekerini dengeler.

4. "Fit", "diyet" ve "doğal" ifadelerine tek başına güvenmeyin: Ürünün gerçekten ne içerdiğini anlamak için pazarlama sloganlarına değil, arkadaki besin etiketine ve içindekiler listesine bakın.

5. Şekeri yasaklamak yerine tüketim düzeninizi gözlemleyin: Hangi besinleri, ne sıklıkta ve hangi miktarda tükettiğinizi fark etmek, kalıcı ve sürdürülebilir değişikliklerin ilk adımıdır.

Bilim Ne Diyor? Fazla Şeker Tüketimi Sağlığı Nasıl Etkiliyor?

Bilimsel çalışmalar, yüksek miktarda ilave şeker tüketiminin obeziteden diyabete, kalp-damar hastalıklarından metabolik rahatsızlıklara kadar pek çok sağlık sorunuyla doğrudan ilişkili olduğunu gösteriyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ise serbest şeker tüketiminin, günlük toplam enerji alımının yüzde 5 ila 10'undan daha az olmasını tavsiye ediyor.

Bu nedenle şeker tüketimine ilişkin farkındalık yalnız başına “daha az tatlı yemek” sığlığında değerlendirilmemeli; gün içinde tüketilen içeceklerden paketli gıdalara kadar ilave şeker içeren tüm kaynaklar bir bütün olarak ele alınmalıdır.