Süresiz Nafaka Tarih Oluyor! AYM’den Emsal Karar, Yeni Dönem Başlıyor
Anayasa Mahkemesi (AYM), Türkiye’de yıllardır en büyük hukuki ve toplumsal tartışma konularından biri olan süresiz nafaka uygulamasıyla ilgili devrim niteliğinde emsal bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, boşanma sonrası süresiz nafaka ödenmesini öngören kanun maddesini oy çokluğuyla iptal ederken, yasal boşluk doğmaması için TBMM’ye yeni sistemi kurması adına 9 ay süre tanıdı. Kararla birlikte nafaka ödemelerine evlilik süresine göre adil bir sınır getirilmesi ve nafaka bittiğinde devlet desteğinin devreye girmesi planlanıyor.
AYM’den Nafaka Mağdurlarını Sevindiren Karar: "Süresiz" İbaresi Oy Çokluğuyla İptal Edildi!
Türkiye’de milyonlarca vatandaşı, hukuk çevrelerini ve aile kurumunu yakından ilgilendiren süresiz nafaka çıkmazında tarihi bir dönüm noktasına ulaşıldı. Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin yaptığı somut norm denetimi başvurusu neticesinde, Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 175. maddesinde yer alan ve boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşe "süresiz olarak" nafaka bağlanabilmesini sağlayan ibareyi anayasaya aykırı bularak iptal etti.
Hukuki bir kaosun yaşanmaması ve hak kayıplarının önüne geçilmesi amacıyla iptal hükmünün yürürlüğe girişini 9 ay süreyle erteleyen AYM, topu yasal düzenleme yapması için Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) attı.
Birkaç Aylık Evliliğe Ömür Boyu Yükümlülük Bitiyor
Mevcut aile hukuku sisteminde, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan taraf, kusuru diğer eşten daha ağır olmamak kaydıyla karşı taraftan mali gücü oranında süresiz nafaka talep edebiliyordu. Bu durum, özellikle sadece birkaç ay ya da birkaç yıl süren evliliklerin ardından dahi taraflardan birinin ömrünün sonuna kadar nafaka ödemek zorunda kalması gibi trajik ve adaletsiz sonuçlar doğuruyor, nafaka yükümlülerini ömür boyu süren bir ekonomik prangaya mahkum ediyordu. Sosyal dinamiklerin değişmesiyle birlikte AYM, 2012 yılında anayasaya uygun bulduğu bu maddeyi, 2026 yılı itibarıyla toplumsal gerçeklikleri gözeterek iptal etmiş oldu.
Ankara Kulisi: Masada Hangi Formüller Var?
Adalet Bakanlığı ve hukuk komisyonlarının, AYM’nin tanıdığı 9 aylık yasal süre içinde meclise getireceği yeni yargı paketindeki nafaka modelleri de netleşmeye başladı. Kulislerden sızan bilgilere göre masada iki temel formül üzerinde çalışılıyor:
| Evlilik Süresi |
1. Model (Kademeli Süre) |
2. Model (Yarı Oran Formülü) |
| 3 Yıl Evlilik |
5 Yıl Nafaka Ödemesi |
1,5 Yıl Nafaka Ödemesi |
| 6 Yıl Evlilik |
Kademeli Değerlendirme |
3 Yıl Nafaka Ödemesi |
| 10 Yıl Evlilik |
12 Yıl Nafaka Ödemesi |
5 Yıl Nafaka Ödemesi |
Mağdur Eşe Devlet Kalkanı ve Hızlı Boşanma Dönemi
Yeni dönem sadece süreyi sınırlandırmakla kalmayacak, özellikle iş gücüne katılamamış ve ekonomik gücü olmayan kadınların boşanma sonrası mağdur olmasını engelleyecek bir sosyal devlet modelini de hayata geçirecek. Belirlenen nafaka süresi dolduğunda, eğer eş halen yoksulluktan kurtulamamışsa sosyal yardım mekanizmaları ve fonlar aracılığıyla devlet desteği devreye sokulacak.
Ayrıca, nafaka ve mal paylaşımı gibi aylarca, hatta yıllarca süren uyuşmazlıklar boşanma davasından tefrik edilerek (ayrılarak) farklı dosyalar üzerinden yürütülecek. Böylece tarafların yıllarca kağıt üzerinde evli kalmasına neden olan çekişmeli boşanma davaları çok kısa sürede neticelendirilecek. |
