Algı mı, Gerçek mi? Eskişehir’de Su Fiyatlarındaki "20 Metreküp" Kurnazlığı

Şark kurnazlığı da bir yere kadar!

Büyükşehir Belediyesi tarafından servis edilen "en ucuz su" listesi, kademe oyunları ve "içilebilir su" kriteri hesaba katıldığında tartışmalara yol açtı. Veriler, Eskişehirli vatandaşın sadece şebeke suyuna değil, "içilemeyen su" nedeniyle çift faturaya mahkûm edildiğini gösteriyor.

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi’nin paylaştığı "Türkiye’nin en ucuz suyunu kullanan büyükşehirler" listesi, rakamların perde arkasındaki gerçeklerle kıyaslandığında farklı bir tablo ortaya koyuyor. Belediyenin 20 metreküp üzerinden yaptığı hesaplama, birçok ilde uygulanan "kademe" sistemini manipüle ederek Eskişehir’i olduğundan daha ucuz göstermekle eleştiriliyor.

20 METREKÜP TUZAĞI: KADEME OYUNUYLA ALGI YÖNETİMİ

Eskişehirde servis edilen listede Eskişehir (45,38 TL), Konya (56,30 TL) ve diğer illerden daha uygun fiyatlı gösteriliyor. Ancak bu kıyaslamanın "20 metreküp" üzerinden yapılması dikkat çekici bir ayrıntıyı gizliyor. Konya, Sakarya ve Antalya gibi illerde 1. kademe (genellikle 1-15 m³) fiyatları Eskişehir’in çok daha altında seyrediyor.

Örneğin, Konya’da 1. kademe suyun birim fiyatı 39,68 TL iken, belediye listesinde vatandaşın nadiren ulaştığı 2. kademe fiyatı olan 56,30 TL baz alınıyor. Eskişehir’de ise 1. kademe fiyatı olan 45,38 TL doğrudan listeye yazılarak "ucuzluk" imajı pekiştiriliyor. 4 kişilik bir ailenin aylık ortalama 10-12 m³ su tükettiği gerçeği göz önüne alındığında, Eskişehirli aslında birçok büyükşehirden daha pahalı su kullanıyor.

VATANDAŞA ÇİFT FATURA: HEM ŞEBEKE HEM DAMACANA

Eskişehir’deki su tartışmasının en can alıcı noktasını ise "içilebilirlik" oluşturuyor. Listede Eskişehir’den pahalı görünen Gaziantep, 135 km uzaklıktan kendi imkanlarıyla getirdiği suyu musluktan "içilebilir" olarak akıtırken; Eskişehir’de Porsuk Çayı’ndan temin edilen su, yüksek sertlik oranı nedeniyle sadece temizlik işlerinde kullanılabiliyor.

Bu durum Eskişehirli haneler için gizli bir maliyeti beraberinde getiriyor. Bir hane sadece şebeke faturası ödemekle kalmıyor, içme suyu ihtiyacı için aylık ortalama 20 adet Kalabak damacana (12L) almak zorunda kalıyor.

12 LİTRE KURNAZLIĞI VE GERÇEK MALİYET

Eskişehir’in yerel markası Kalabak suyunun 12 litrelik ambalajlarda satılması, birim maliyeti diğer illerdeki 19 litrelik standart damacanalara göre daha yukarı çekiyor. Şubat 2026 itibarıyla 50 TL olan bir damacana Kalabak suyu, litre bazında hesaplandığında piyasadaki birçok markadan daha pahalıya geliyor.

Vatandaşın Gerçek Su Bilançosu (Aylık):

• Şebeke Suyu (10 m³): 453,80 TL

• İçme Suyu (Kalabak/240L): 1.000,00 TL

• TOPLAM: 1.453,80 TL

SONUÇ: LİSTEDE 8. SIRADA, CEBİ YAKMADA 1. SIRADA!

Erzurum Su ve Kanalizasyon İdaresi  tarafından yayınlanan ve 30 büyükşehri kapsayan tam listede Eskişehir, en pahalı 14. büyükşehir olarak görülüyor. Belediyenin sadece 16 şehri seçerek hazırladığı liste, Eskişehirliyi yanıltmaya yönelik bir "algı belediyeciliği" örneği olarak nitelendiriliyor. Porsuk gibi hazır bir kaynağa sahip olmasına rağmen, suyunun içilememesi ve birim fiyatın kademe oyunlarıyla saklanması, Eskişehir’in "en ucuz su" iddiasını rakamlarla çürütüyor.

LİSTE KARŞILAŞTIRMASI: ERZURUM (ESKİ) VERİLERİ

Erzurum Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin (ESKİ) 30 büyükşehri kapsayan tam listesi, algıyı tamamen dağıtıyor:

• Erzurum Listesi: 30 büyükşehir içinde Eskişehir 14. sırada (Pahalıdan ucuza).

• Belediye Listesi: Sadece 16 şehir seçilerek Eskişehir 8. sırada (Uygun fiyatlı) gösteriliyor.

• Manipülasyon: Tam listede Eskişehir’den çok daha ucuz olan 14 şehir (Mardin, Sakarya, Kayseri, Hatay vb.) “seçmece” yöntemiyle elenerek Eskişehir “orta-üstü ucuz” kategorisine hapsedilmeye çalışılmış.

Eskişehir'de servis edilen liste ise kendilerine göre kademe üzerinden yapacakları algıya uyan iller baz alınarak hazırlanmış gibi görünüyor. 

2026 yılında Türkiye'de en ucuz şebeke suyu ücreti hangi büyükşehirde? İşte detaylı sıralama şeklinde verilen listedi sadece 16 şehir kullanılıyor ve rakamsal olarak Eskişehir'i avantajlı gösterebilmek için 20 metreküp fiyatlarını baz alınıyor. 

1. Erzurum Büyükşehir Belediyesi - Mehmet Sekmen - 30,24 TL
2. Malatya Büyükşehir Belediyesi - Sami Er - 31,41 TL
3. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi - Mehmet Kasım Gülpınar - 38,29 TL
4. Kayseri Büyükşehir Belediyesi - Memduh Büyükkılıç - 40,41 TL
5. Adana Büyükşehir Belediyesi - Zeydan Karalar - 41,42 TL
6. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi - Serra Bucak - 43,19 TL
7. Sakarya Büyükşehir Belediyesi - Yusuf Alemdar - 44,29 TL
8. Eskişehir Büyükşehir Belediyesi - Ayşe Ünlüce - 45,38 TL
9. Antalya Büyükşehir Belediyesi - Muhittin Böcek - 45,95 TL
10. Trabzon Büyükşehir Belediyesi - Ahmet Metin Genç - 51,77 TL
11. Hatay Büyükşehir Belediyesi - Mehmet Öntürk - 53,89 TL
12. Konya Büyükşehir Belediyesi - Uğur İbrahim Altay - 56,3 TL
13. Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi - Fırat Görgel - 68,36 TL
14. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi - Tahir Büyükakın - 70,23 TL
15. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi - Fatma Şahin - 72,56 TL
16. Mersin Büyükşehir Belediyesi - Vahap Seçer - 76,31 TL

Eskişehir'de medyaya servis edilerek yayılan listeyle aynı dönemde Erzurum Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin resmi internet sitesinde yer alan ve 30 büyükşehir belediyesinin fiyatlarının listelendiği sıralamaya göre ise Eskişehir en pahalı sıralamasında 14. sıa da yer alıyor. 

Kurumların internet sitelerine girip incelediğimde de kadeceme olmadan baz alınan ilk fiyatlar Eskişehir'deki uygulanan fiyatın genellikle çok altında kalıyor ve ortalama standart bir aile kullanımı pek çok şehirde birinci kademe olarak Eskişehir'den çok daha az ücrete fiyatlanırken bazı şehirde aile hane sayıyısı fazla olan konutlarda uygulamanan kademe artırılarak fiyat birinci kademe de kalması sağlanıyor.